'Azerbaycan, Petrolü Bitince Kurtulacak'

Otuzlarının başındaki Azeri yazar Ali Ekber Aliyev, üç ay önce yayımlanan ve Dağlık Karabağ savaşı fonunda Azeri ve Ermeni iki gencin eşcinsel aşkını anlattığı 'Artuş ve Zaur' romanıyla iki ülkede sert tepki çekti. Azerbaycan'da kitap 150 adet satmışken mahkeme kararı olmadan toplatılıp yasaklandı. İşin garibi, Azeri ve Ermenilerin en çok tartıştığı konu Artuş ve Zaur ilişkisinde kimin 'üstte' olduğuydu. Roman, yıl sonunda 'altı' dilde basılacak. Alivey, Mustafa Alkan'ın sorularını yanıtladı.

Sizin için, Azerbaycan'ın Orhan Pamuk'u diyorlar..

Sırf romanım ortalığı karıştırdı diye Orhan Pamuk'la kıyaslanmak saçma. General olmayı hedeflemeyen asker, kötü askerdir. Elbette Pamuk düzeyinde bir yazar olmak isterim, ama henüz yolun başındayım.

Sorun, eşcinsel aşk mıydı?
Büyük çoğunluğu Müslüman olan Azerbaycan'da, homofobinin dozu, Ermenistan'a kıyasla daha az. Zannediyorum, bunun nedeni Azerbaycan'ın fazlasıyla Pers kültürüyle yoğrulmuş olması. Oğlancılık, Pers kültürünün vazgeçilmez öğesi. Roman, Ermenistan meclisinde 'Eşcinsellere ne yapmalı?' gibi ilkel bir tartışmaya neden oldu. Ülkenin en önemli gazetelerinden 'Novoye Vremya' ise beni 'Hasta Azeri'nin bestselleri' diye manşete çıkardı. Makaleyi yazan, Ermenistan'da homoseksüelliğin olmadığını, bu tür sapkınlıkların yalnızca 'Azerbaycan'da olabileceğini belirtiyordu..

Azeri-Ermeni sorunu çözülür mü?
Sorun, sadece iki devletin masaya oturmasıyla, siyasi iradeyle çözülür. Ama her ikisi de, özellikle Ermenistan, bağımsız değil. Rusya ne derse o olur. Güney Kafkasya hasta bir coğrafya. Petrol ve gaz bu hastanın serumu. Bu serum da çekilince, maskeler düşecek. O zaman göreceksiniz ihtişamın arkasında gizlenen sefaleti. Ülkem adına bir an önce doğalgaz zenginliklerinin tükenmesini istiyorum. Aksi taktirde hızla Araplaşmaya, otoriterleşmeye devam edeceğiz. Tek kurtuluşumuz, petrol ve gaz boru hatlarının boşalması.

Türkiye sorunu çözebilir mi?
Ermenistan-Türkiye yakınlaşması, Erivan Karabağ'dan vazgeçse bile imkansız. Rusya buna izin vermez.

Newsweek Türkiye, 31 Mayıs, 7 Haziran 2009

Türk Târîhine Âit Ermenî Kaynakları

5. Asırda, Ermeni alfabesinin tanzimi ile ortaya çıkan Ermeni Edebiyatı, ihtiva ettiği yazılı eserleriyle şüphesiz Yakın Şark Tarihi'nin ve bilhassa Türk tarihinin orjinal kaynaklarından biridir.

O zamanın yazılı dili Kırapar ile yazılmış olan Ermenice eserler, şüphesiz ki edebiyatın bütün şubelerine temas eder. Gerek nazım gerekse nesir şeklinde yazılmış olan bu yazılar, ekseriya dini ve mezhebi tesirler içinde kaleme alınmış ise de, birçokları laik mahiyeti haizdir. Bilhassa, 12. asırdan sonra halk diline yakın bir lisanla yazılmış olan kronoloji ve tarih eserleri, şark ülkeleri, anadolu ve Suriye ile Irak tarihinin tetkiyki açısından büyük önem taşıdığı için alimlerde geniş alaka uyandırmıştır. 

Eski Ermenice yazılarının büyük bir hususiyeti de, orjinalleri kaybolmuş bazı eski Suryani metinlerinin tercümelerini ihtiva ederek, onları bir dereceye kadar hıfzetmiş olmasıdır. Cihanşümul bir şöhreti haiz Khoren'li Moses, kendi eserinde 2. asırda yaşamış Mar Abas Catina ve Bardezane'den bahsettikten başka bu iki Süryani aliminin eserlerinden birçok fıkralar tercüme etmiştir. 19. asra kadar meçhul kalmış bu iki müellif, bu sayede Avrupalı alimler nezdinde büyük alakalar uyandırmışlar tetkiyklere mevzu olmuşlardır. Bunlardan başka, diğer bir Suriyeli müellif olan Urfalı Leroubna da Khoren'li Moses tarafından zikredilmiştir. Bilahire, bu müellifin eserinin Ermenice bir nüshası bulunmuştur. 

Hrand D. Andreasyan